Checklist quan trọng giúp doanh nghiệp vận hành đúng ngay từ những ngày đầu.
1. Vì sao doanh nghiệp mới thành lập cần quan tâm đến kế toán và thuế ngay từ đầu?
Thành lập doanh nghiệp mới chỉ là bước khởi đầu. Sau khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, doanh nghiệp cần nhanh chóng thiết lập hệ thống kế toán, hóa đơn, chứng từ và thực hiện các nghĩa vụ thuế phù hợp với hoạt động kinh doanh.
Một trong những sai lầm phổ biến của doanh nghiệp mới là cho rằng:
“Chưa có doanh thu thì chưa cần làm kế toán, chưa cần quan tâm đến thuế.”
Trên thực tế, doanh nghiệp vẫn cần xác định các nghĩa vụ và thủ tục liên quan ngay từ giai đoạn đầu, kể cả khi chưa phát sinh nhiều hoạt động kinh doanh.
Các quy định về quản lý thuế hiện được điều chỉnh bởi Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn, trong đó Nghị định 126/2020/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế và đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 373/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 14/02/2026.
Vì vậy, việc xây dựng hệ thống kế toán – thuế ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp:
- Hạn chế sai sót trong quá trình kê khai và nộp thuế.
- Kiểm soát doanh thu, chi phí và dòng tiền tốt hơn.
- Có đầy đủ hồ sơ, chứng từ khi cần giải trình.
- Thuận lợi khi lập báo cáo tài chính.
- Giảm áp lực khi đến kỳ quyết toán thuế.
- Hạn chế những rủi ro phát sinh do thực hiện không đúng quy định.
2. Những việc doanh nghiệp cần thực hiện sau khi thành lập
Sau khi hoàn tất thủ tục đăng ký doanh nghiệp, chủ doanh nghiệp nên xây dựng một checklist công việc kế toán – thuế thay vì chờ đến khi phát sinh vấn đề mới xử lý.
Có thể khái quát thành các nhóm công việc sau:
- Thiết lập hệ thống kế toán
- Xác định phương pháp và nghĩa vụ thuế
- Đăng ký, sử dụng hóa đơn điện tử
- Thiết lập hệ thống chứng từ, sổ sách
- Thực hiện kê khai và nộp thuế đúng hạn
- Quản lý tiền lương, lao động và bảo hiểm
- Lập báo cáo tài chính và thực hiện quyết toán theo quy định
Trong đó, kế toán – thuế không nên được xem là công việc chỉ thực hiện vào cuối năm. Doanh nghiệp càng xây dựng hệ thống sớm thì việc quản lý và kiểm soát số liệu càng thuận lợi.
3. Thiết lập hệ thống kế toán ngay từ khi bắt đầu hoạt động
Một trong những việc quan trọng đầu tiên là doanh nghiệp cần xác định mô hình tổ chức công tác kế toán phù hợp.
Doanh nghiệp có thể:
- Tuyển kế toán làm việc nội bộ.
- Thuê kế toán ngoài.
- Sử dụng dịch vụ kế toán trọn gói.
- Kết hợp kế toán nội bộ với đơn vị dịch vụ bên ngoài.
Đặc biệt, từ 01/01/2026, chế độ kế toán doanh nghiệp được hướng dẫn bởi Thông tư 99/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính. Thông tư này được ban hành ngày 27/10/2025 và có hiệu lực từ ngày 01/01/2026.
Điều này có nghĩa là doanh nghiệp mới thành lập cần sớm xác định:
- Chế độ kế toán áp dụng.
- Hệ thống tài khoản kế toán.
- Hình thức ghi sổ.
- Phương pháp lưu trữ chứng từ.
- Quy trình tiếp nhận và kiểm tra hóa đơn.
- Quy trình ghi nhận doanh thu, chi phí.
- Quy trình đối chiếu công nợ.
- Quy trình kiểm soát tiền mặt và tiền gửi ngân hàng.
Lưu ý
Doanh nghiệp không nên chờ đến cuối năm mới tập hợp chứng từ và kiểm tra sổ sách.
Một hệ thống kế toán được thiết lập ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế tình trạng “đến cuối năm mới phát hiện số liệu có vấn đề”.
Nguồn tham khảo chính thức: Thông tư 99/2025/TT-BTC – Công báo Chính phủ.
4. Đăng ký và sử dụng hóa đơn điện tử
Hóa đơn là một phần quan trọng trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
Quy định về hóa đơn, chứng từ hiện được điều chỉnh bởi Nghị định 123/2020/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 70/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 01/06/2025.
Nghị định 70/2025/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung của Nghị định 123/2020/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ.
Doanh nghiệp mới thành lập cần chủ động chuẩn bị hệ thống để:
- Đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử theo quy định.
- Lựa chọn giải pháp hóa đơn điện tử phù hợp.
- Kiểm tra thông tin doanh nghiệp trên hóa đơn.
- Xuất hóa đơn đúng thời điểm.
- Theo dõi hóa đơn đầu vào và đầu ra.
- Lưu trữ hóa đơn, chứng từ đầy đủ.
- Đối chiếu hóa đơn với sổ sách kế toán.
Đặc biệt lưu ý
Không nên chỉ quan tâm đến việc xuất được hóa đơn, mà cần đảm bảo thông tin trên hóa đơn phù hợp với giao dịch thực tế và được phản ánh thống nhất với hệ thống kế toán.
Nguồn tham khảo chính thức: Nghị định 123/2020/NĐ-CP – Cổng thông tin điện tử Chính phủ; Nghị định 70/2025/NĐ-CP – Cổng thông tin điện tử Chính phủ.
5. Kê khai và thực hiện nghĩa vụ thuế đúng hạn
Sau khi đi vào hoạt động, doanh nghiệp cần xác định những loại thuế, nghĩa vụ thuế có thể phát sinh dựa trên ngành nghề, hoạt động kinh doanh, doanh thu, lao động và các giao dịch thực tế.
Một số sắc thuế thường gặp có thể bao gồm:
- Thuế giá trị gia tăng (GTGT).
- Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN).
- Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với tiền lương, tiền công của người lao động và các trường hợp thuộc diện khấu trừ.
- Các nghĩa vụ thuế khác tùy thuộc vào ngành nghề và hoạt động của doanh nghiệp.
Doanh nghiệp cần xác định kỳ khai thuế, phương pháp khai và thời hạn nộp hồ sơ/nộp thuế phù hợp với trường hợp của mình.
Nghị định 126/2020/NĐ-CP là một trong những văn bản quan trọng quy định chi tiết về khai thuế, tính thuế, thời hạn và quản lý nghĩa vụ thuế; văn bản này đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 373/2025/NĐ-CP.
Không nên hiểu “chưa phát sinh doanh thu” đồng nghĩa với “không cần kiểm tra nghĩa vụ kê khai”.
Tùy từng trường hợp, doanh nghiệp cần xác định mình có thuộc diện phải nộp hồ sơ khai thuế, báo cáo hoặc thực hiện nghĩa vụ liên quan hay không.
Đây cũng là lý do doanh nghiệp mới thành lập nên có người phụ trách kế toán – thuế ngay từ đầu, thay vì chỉ xử lý khi có thông báo từ cơ quan quản lý.
Nguồn tham khảo chính thức: Nghị định 126/2020/NĐ-CP – Cổng thông tin điện tử Chính phủ; Nghị định 373/2025/NĐ-CP – Cổng thông tin điện tử Chính phủ.
6. Quản lý chứng từ, sổ sách và hồ sơ kế toán
Đây là phần mà nhiều doanh nghiệp mới thành lập thường xem nhẹ.
Một giao dịch phát sinh không chỉ cần được ghi nhận trên sổ sách mà còn cần có hồ sơ, chứng từ phù hợp để chứng minh bản chất của giao dịch.
Doanh nghiệp nên xây dựng quy trình lưu trữ đối với:
- Hóa đơn đầu vào.
- Hóa đơn đầu ra.
- Hợp đồng kinh tế.
- Phiếu thu, phiếu chi.
- Sao kê và chứng từ ngân hàng.
- Hồ sơ mua hàng.
- Hồ sơ bán hàng.
- Hồ sơ tiền lương.
- Hồ sơ tài sản cố định.
- Hồ sơ công cụ dụng cụ.
- Hồ sơ công nợ.
- Các chứng từ liên quan khác.
Một nguyên tắc đơn giản
Mỗi khoản thu – chi và mỗi giao dịch kinh tế quan trọng cần có hồ sơ để chứng minh nguồn gốc, nội dung và giá trị giao dịch.
Việc lưu trữ khoa học không chỉ phục vụ công tác kế toán mà còn giúp doanh nghiệp thuận lợi hơn khi đối chiếu số liệu, lập báo cáo tài chính hoặc giải trình với cơ quan quản lý.
7. Đừng quên tiền lương, lao động và bảo hiểm
Nếu doanh nghiệp bắt đầu tuyển dụng nhân sự, công việc kế toán không còn giới hạn ở doanh thu, chi phí và thuế.
Doanh nghiệp cần đồng thời quản lý:
- Hợp đồng lao động.
- Hồ sơ người lao động.
- Bảng chấm công.
- Bảng tính lương.
- Các khoản khấu trừ.
- Thuế TNCN.
- BHXH, BHYT, BHTN.
- Chứng từ thanh toán tiền lương.
- Hồ sơ liên quan đến việc tham gia bảo hiểm.
Sai sót trong tiền lương và hồ sơ lao động có thể ảnh hưởng đồng thời đến kế toán, thuế và nghĩa vụ bảo hiểm của doanh nghiệp.
Do đó, doanh nghiệp nên thiết lập quy trình quản lý nhân sự – tiền lương ngay khi bắt đầu tuyển dụng thay vì xử lý hồ sơ theo từng trường hợp phát sinh.
8. Lập báo cáo tài chính và quyết toán thuế
Một năm hoạt động của doanh nghiệp không kết thúc ở việc kê khai thuế hàng tháng hoặc hàng quý.
Doanh nghiệp còn phải thực hiện các công việc liên quan đến khóa sổ kế toán, đối chiếu số liệu, lập báo cáo tài chính và thực hiện các nghĩa vụ quyết toán theo quy định.
Trước khi lập báo cáo tài chính, doanh nghiệp nên rà soát:
✔ Doanh thu
Đối chiếu doanh thu trên sổ kế toán với hóa đơn và các chứng từ liên quan.
✔ Chi phí
Kiểm tra tính đầy đủ và phù hợp của hồ sơ, chứng từ.
✔ Công nợ
Đối chiếu công nợ phải thu, phải trả.
✔ Tiền mặt và ngân hàng
Đối chiếu số dư thực tế với sổ kế toán.
✔ Tài sản
Rà soát tài sản cố định, công cụ dụng cụ và các khoản phân bổ.
✔ Tiền lương và bảo hiểm
Kiểm tra số liệu tiền lương, thuế TNCN và các khoản bảo hiểm liên quan.
✔ Thuế
Đối chiếu số liệu kê khai thuế với sổ sách kế toán.
Rà soát thường xuyên trong năm sẽ giúp doanh nghiệp giảm đáng kể khối lượng công việc và hạn chế sai sót khi bước vào kỳ lập báo cáo tài chính, quyết toán.
9. Checklist dành cho doanh nghiệp mới thành lập
Nếu bạn vừa thành lập doanh nghiệp, có thể lưu lại checklist dưới đây:
| Công việc | Cần thực hiện |
|---|---|
| Xác định người/bộ phận phụ trách kế toán | ☐ |
| Lựa chọn mô hình kế toán phù hợp | ☐ |
| Xác định nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp | ☐ |
| Thiết lập hệ thống sổ sách kế toán | ☐ |
| Đăng ký và sử dụng hóa đơn điện tử | ☐ |
| Thiết lập quy trình lưu trữ hóa đơn, chứng từ | ☐ |
| Theo dõi doanh thu, chi phí và công nợ | ☐ |
| Thực hiện kê khai và nộp thuế đúng hạn | ☐ |
| Quản lý hồ sơ lao động, tiền lương, bảo hiểm | Nếu có phát sinh |
| Đối chiếu và rà soát sổ sách định kỳ | ☐ |
| Lập báo cáo tài chính và thực hiện quyết toán theo quy định | ☐ |
Đừng đợi đến cuối năm mới bắt đầu kiểm tra sổ sách.
Một doanh nghiệp có thể hoạt động rất tốt về mặt kinh doanh nhưng vẫn gặp khó khăn nếu hệ thống kế toán – thuế không được tổ chức ngay từ đầu.
10. Jinyu – Đồng hành cùng doanh nghiệp ngay từ những bước đầu tiên
Đối với doanh nghiệp mới thành lập, việc tự xử lý toàn bộ công việc kế toán – thuế có thể trở thành một áp lực lớn, đặc biệt khi chủ doanh nghiệp phải đồng thời tập trung vào khách hàng, nhân sự, vận hành và phát triển kinh doanh.
Công ty TNHH Dịch vụ Jinyu cung cấp các giải pháp kế toán – thuế nhằm hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng hệ thống tài chính, kế toán và hồ sơ thuế một cách đúng quy định, rõ ràng và phù hợp với thực tế hoạt động.
Jinyu có thể đồng hành cùng doanh nghiệp trong các công việc như:
- Kế toán trọn gói.
- Kê khai và quyết toán thuế.
- Lập báo cáo tài chính.
- Rà soát và hoàn thiện sổ sách.
- Tiền lương và BHXH.
- Kế toán thuê ngoài.
- Chữ ký số và hóa đơn điện tử.
- Hỗ trợ các thủ tục kế toán – thuế khác theo nhu cầu.
Thành lập doanh nghiệp là bước đầu tiên. Xây dựng một hệ thống kế toán – thuế bài bản mới là nền tảng để doanh nghiệp vận hành ổn định và phát triển lâu dài.
Nếu doanh nghiệp của bạn mới thành lập và chưa biết bắt đầu từ đâu với kế toán – thuế, Jinyu có thể hỗ trợ rà soát nhu cầu và đề xuất phương án phù hợp với quy mô, ngành nghề và tình hình hoạt động thực tế của doanh nghiệp.
Công ty TNHH Dịch vụ Jinyu – Đồng hành cùng doanh nghiệp từ những bước đầu tiên.
📌 Văn bản pháp lý tham khảo
- Nghị định 126/2020/NĐ-CP – Quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế.
- Nghị định 373/2025/NĐ-CP – Sửa đổi, bổ sung Nghị định 126/2020/NĐ-CP.
- Nghị định 123/2020/NĐ-CP – Quy định về hóa đơn, chứng từ.
- Nghị định 70/2025/NĐ-CP – Sửa đổi, bổ sung quy định về hóa đơn, chứng từ.
- Thông tư 99/2025/TT-BTC – Hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp.
Câu hỏi thường gặp
Có. Doanh nghiệp vẫn cần xác định các nghĩa vụ và thủ tục liên quan ngay từ đầu, kể cả khi chưa phát sinh nhiều hoạt động kinh doanh, theo quy định của Luật Quản lý thuế và Nghị định 126/2020/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 373/2025/NĐ-CP).
Từ 01/01/2026, chế độ kế toán doanh nghiệp được hướng dẫn bởi Thông tư 99/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính, ban hành ngày 27/10/2025.
7 nhóm việc chính: thiết lập hệ thống kế toán, xác định phương pháp và nghĩa vụ thuế, đăng ký hóa đơn điện tử, thiết lập chứng từ sổ sách, kê khai nộp thuế đúng hạn, quản lý tiền lương - lao động - bảo hiểm, và lập báo cáo tài chính - quyết toán.
Nghị định 123/2020/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 70/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 01/06/2025.
Giúp hạn chế sai sót khi kê khai nộp thuế, kiểm soát tốt doanh thu - chi phí - dòng tiền, có đầy đủ hồ sơ chứng từ khi cần giải trình, thuận lợi khi lập báo cáo tài chính và giảm áp lực khi đến kỳ quyết toán thuế.
