Tóm tắt nhanh các bước
- Theo dõi văn bản từ nguồn chính thống Ưu tiên kiểm tra văn bản được ban hành trên các kênh chính thức như Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, Bộ Tài chính và cơ quan thuế.
- Xác định quy định nào ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp Lập bảng đối chiếu giữa quy định hiện hành và quy định mới, sau đó xác định công việc cần điều chỉnh.
- Rà soát hóa đơn và chứng từ kế toán Kiểm tra xem quy định mới có ảnh hưởng đến thông tin trên hóa đơn, điều kiện của hồ sơ, cách ghi nhận nghiệp vụ hoặc yêu cầu lưu trữ hay không.
- Kiểm tra lại cách kê khai và tính thuế Đánh giá liệu chính sách mới có làm thay đổi cách xác định nghĩa vụ thuế, biểu mẫu, hồ sơ hoặc phương pháp kê khai hay không.
- Cập nhật quy trình nội bộ và phần mềm kế toán Điều chỉnh danh mục thuế suất, thiết lập quy trình kiểm tra hóa đơn, cập nhật phần mềm hoặc hướng dẫn lại nhân sự phụ trách kế toán và bán hàng.
- Đào tạo và thông báo cho nhân sự liên quan Phổ biến những điểm thay đổi quan trọng bằng hướng dẫn ngắn, checklist hoặc quy trình cập nhật để nhân sự dễ áp dụng thống nhất.
- Theo dõi thời hạn và kiểm tra việc thực hiện Lập danh sách nhiệm vụ gồm nội dung cần làm, người phụ trách, thời hạn hoàn thành và hồ sơ cần lưu; kiểm tra lại kết quả và lưu tài liệu chứng minh việc thực hiện.
Chính sách thuế thay đổi có thể ảnh hưởng trực tiếp đến cách doanh nghiệp kê khai, tính thuế và quản lý hóa đơn, chứng từ. Vậy doanh nghiệp cần làm gì để cập nhật quy định kịp thời, hạn chế sai sót và tránh những rủi ro không đáng có? Cùng Jinyu tìm hiểu 7 việc quan trọng doanh nghiệp nên thực hiện khi có chính sách thuế mới.
I. Vì sao doanh nghiệp cần chủ động cập nhật chính sách thuế?
Chính sách thuế có thể thay đổi theo từng giai đoạn nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý và tình hình kinh tế. Những thay đổi này có thể liên quan đến thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), hóa đơn điện tử, thủ tục kê khai, hồ sơ thuế hoặc thời hạn thực hiện nghĩa vụ thuế.
Đối với doanh nghiệp, việc chậm cập nhật quy định mới có thể dẫn đến áp dụng sai chính sách, kê khai chưa chính xác, bỏ sót hồ sơ hoặc không thực hiện đúng thời hạn. Khi phát hiện sai sót, doanh nghiệp có thể phải mất thêm thời gian rà soát chứng từ, điều chỉnh dữ liệu và thực hiện các thủ tục liên quan.
Vì vậy, khi có chính sách thuế mới, doanh nghiệp không nên chỉ đọc thông báo mà cần xác định rõ quy định nào ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của mình và phải thay đổi công việc gì.
Việc chủ động cập nhật chính sách thuế giúp doanh nghiệp:
- Xác định đúng nghĩa vụ thuế cần thực hiện.
- Điều chỉnh quy trình kế toán và hóa đơn khi cần thiết.
- Hạn chế sai sót trong kê khai, tính thuế và lưu trữ hồ sơ.
- Chủ động chuẩn bị chứng từ và nguồn tiền thực hiện nghĩa vụ tài chính.
- Có cơ sở làm việc rõ ràng hơn với đơn vị dịch vụ kế toán hoặc cơ quan thuế.
II. Chính sách thuế năm 2026: Những thay đổi doanh nghiệp cần theo dõi
Năm 2026 có nhiều văn bản mới và sửa đổi liên quan đến quản lý thuế. Doanh nghiệp nên chú ý đến các văn bản có phạm vi áp dụng phù hợp với loại hình, ngành nghề và tình hình hoạt động của mình.
1. Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15
Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/07/2026; một số quy định riêng về kê khai, tính thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và sử dụng hóa đơn điện tử của nhóm đối tượng này có hiệu lực từ ngày 01/01/2026.
Doanh nghiệp cần xem xét các quy định liên quan đến quyền, nghĩa vụ của người nộp thuế và quy trình quản lý thuế để xác định nội dung cần cập nhật trong hoạt động thực tế.
Nguồn chính thức: Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 – Cổng Thông tin điện tử Chính phủ.
2. Nghị định 141/2026/NĐ-CP về một số chính sách thuế
Nghị định 141/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số quy định tại Nghị định 68/2026/NĐ-CP về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, đồng thời sửa đổi một số nội dung liên quan đến thuế thu nhập doanh nghiệp tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP.
Các nội dung đáng chú ý bao gồm điều chỉnh ngưỡng doanh thu liên quan đến nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và quy định miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với một số doanh nghiệp đáp ứng điều kiện cụ thể.
Nguồn chính thức: Nghị định 141/2026/NĐ-CP – Cổng Thông tin điện tử Chính phủ.
3. Nghị quyết 43/2026/QH16 về giảm thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp
Nghị quyết 43/2026/QH16 có hiệu lực từ ngày 24/08/2026 và áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026, năm 2027. Nghị quyết quy định chính sách giảm thuế đối với những đối tượng đáp ứng điều kiện cụ thể, trong đó có chính sách giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp đối với doanh nghiệp có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng, theo phạm vi và điều kiện của nghị quyết.
Doanh nghiệp không nên tự động áp dụng mức giảm chỉ dựa trên doanh thu. Cần kiểm tra điều kiện cụ thể, các trường hợp loại trừ và cách xác định số thuế được giảm trước khi thực hiện kê khai, quyết toán.
Nguồn chính thức: Toàn văn Nghị quyết 43/2026/QH16 – Cổng Thông tin điện tử Chính phủ.
Lưu ý: Các văn bản trên có phạm vi áp dụng và điều kiện riêng. Doanh nghiệp cần đọc nội dung chính thức, văn bản hướng dẫn liên quan và xác định quy định nào áp dụng cho trường hợp của mình trước khi điều chỉnh hồ sơ thuế.
III. 7 việc doanh nghiệp cần làm khi chính sách thuế thay đổi
1. Theo dõi văn bản từ nguồn chính thống
Khi có thông tin về chính sách thuế mới, doanh nghiệp nên ưu tiên kiểm tra văn bản được ban hành trên các kênh chính thức như Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, Bộ Tài chính và cơ quan thuế.
Không nên chỉ dựa vào bài đăng trên mạng xã hội hoặc thông tin truyền miệng vì nội dung có thể chưa đầy đủ, chưa cập nhật hoặc chưa phản ánh chính xác phạm vi áp dụng.
Khi đọc văn bản, cần xác định:
- Số hiệu và tên văn bản.
- Ngày ban hành và ngày có hiệu lực.
- Đối tượng áp dụng.
- Nội dung sửa đổi, bổ sung.
- Quy định chuyển tiếp, nếu có.
- Văn bản hướng dẫn hoặc văn bản liên quan cần tham khảo.
2. Xác định quy định nào ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp
Không phải mọi chính sách thuế mới đều áp dụng cho tất cả doanh nghiệp. Tác động thực tế phụ thuộc vào loại hình doanh nghiệp, ngành nghề, doanh thu, giao dịch phát sinh và các điều kiện cụ thể trong văn bản.
Ví dụ, một thay đổi liên quan đến thuế GTGT có thể ảnh hưởng đến việc xác định thuế suất, lập hóa đơn hoặc kê khai thuế. Trong khi đó, thay đổi về thuế TNDN có thể yêu cầu doanh nghiệp rà soát điều kiện ưu đãi, chi phí được trừ hoặc cách xác định số thuế phải nộp.
Doanh nghiệp nên lập bảng đối chiếu giữa quy định hiện hành và quy định mới, sau đó xác định công việc cần điều chỉnh.
3. Rà soát hóa đơn và chứng từ kế toán
Hóa đơn và chứng từ là cơ sở quan trọng để ghi nhận giao dịch, hạch toán kế toán và thực hiện các nghĩa vụ thuế có liên quan.
Khi chính sách thay đổi, doanh nghiệp cần kiểm tra xem quy định mới có ảnh hưởng đến thông tin trên hóa đơn, điều kiện của hồ sơ, cách ghi nhận nghiệp vụ hoặc yêu cầu lưu trữ hay không.
Các công việc nên thực hiện gồm:
- Kiểm tra hóa đơn đầu vào và đầu ra.
- Đối chiếu thông tin người mua, người bán và nội dung giao dịch.
- Rà soát hợp đồng, biên bản nghiệm thu, chứng từ thanh toán và hồ sơ liên quan.
- Kiểm tra tính đầy đủ, nhất quán của hồ sơ.
- Bổ sung hoặc xử lý chứng từ chưa phù hợp theo đúng quy định áp dụng.
Không nên tự ý sửa, hủy hoặc thay thế hóa đơn chỉ vì có thông tin về quy định mới. Việc xử lý cần căn cứ vào bản chất sai sót và quy định có hiệu lực đối với trường hợp cụ thể.
4. Kiểm tra lại cách kê khai và tính thuế
Doanh nghiệp cần đánh giá liệu chính sách mới có làm thay đổi cách xác định nghĩa vụ thuế, biểu mẫu, hồ sơ hoặc phương pháp kê khai hay không.
Một số nội dung cần rà soát gồm:
- Thuế GTGT đầu vào và đầu ra.
- Doanh thu và chi phí khi xác định thuế TNDN.
- Điều kiện áp dụng chính sách miễn, giảm hoặc ưu đãi thuế.
- Các khoản thuế, nghĩa vụ kê khai khác có liên quan.
- Hồ sơ và thời hạn thực hiện theo quy định mới.
Đối với chính sách miễn, giảm thuế, doanh nghiệp nên kiểm tra đầy đủ điều kiện, thời gian áp dụng và hồ sơ chứng minh trước khi ghi nhận quyền lợi.
5. Cập nhật quy trình nội bộ và phần mềm kế toán
Nếu quy định mới làm thay đổi cách ghi nhận giao dịch, quản lý hóa đơn hoặc lập báo cáo, doanh nghiệp cần cập nhật quy trình nội bộ tương ứng.
Các công việc có thể bao gồm điều chỉnh danh mục thuế suất, thiết lập quy trình kiểm tra hóa đơn, cập nhật phần mềm hoặc hướng dẫn lại nhân sự phụ trách kế toán và bán hàng.
Doanh nghiệp nên phân công rõ người chịu trách nhiệm cập nhật, người kiểm tra và thời hạn hoàn thành. Điều này giúp hạn chế tình trạng mỗi bộ phận áp dụng một cách khác nhau.
6. Đào tạo và thông báo cho nhân sự liên quan
Chính sách thuế có thể ảnh hưởng đến nhiều bộ phận, không chỉ riêng kế toán. Bộ phận kinh doanh, mua hàng, kho và nhân sự cũng có thể cần thay đổi cách lập hồ sơ hoặc cung cấp thông tin.
Ví dụ, nếu quy trình lập hóa đơn thay đổi, bộ phận bán hàng cần biết thông tin nào phải thu thập và thời điểm nào cần chuyển dữ liệu cho kế toán.
Doanh nghiệp nên phổ biến những điểm thay đổi quan trọng bằng hướng dẫn ngắn, checklist hoặc quy trình cập nhật để nhân sự dễ áp dụng thống nhất.
7. Theo dõi thời hạn và kiểm tra việc thực hiện
Sau khi cập nhật quy định, doanh nghiệp cần theo dõi việc triển khai để bảo đảm các công việc liên quan được thực hiện đúng thời hạn.
Nên lập danh sách nhiệm vụ gồm nội dung cần làm, người phụ trách, thời hạn hoàn thành và hồ sơ cần lưu. Sau khi triển khai, kế toán hoặc người được giao trách nhiệm nên kiểm tra lại kết quả và lưu tài liệu chứng minh việc thực hiện.
Nếu quy định chưa rõ hoặc tình huống phát sinh phức tạp, doanh nghiệp nên tìm hiểu hướng dẫn chính thức hoặc trao đổi với người có chuyên môn phù hợp trước khi đưa ra quyết định.
IV. Những sai sót doanh nghiệp nên tránh khi có chính sách thuế mới
Khi quy định thay đổi, một số sai sót có thể phát sinh do doanh nghiệp chưa cập nhật đầy đủ hoặc áp dụng quá vội vàng.
Chỉ đọc tin tóm tắt mà không kiểm tra văn bản gốc: Thông tin ngắn có thể bỏ qua điều kiện, trường hợp loại trừ hoặc quy định chuyển tiếp.
Áp dụng quy định trước ngày có hiệu lực: Mỗi văn bản có thời điểm áp dụng riêng. Doanh nghiệp cần kiểm tra ngày hiệu lực và phạm vi thời gian được áp dụng.
Cho rằng chính sách áp dụng cho mọi doanh nghiệp: Một số chính sách chỉ dành cho nhóm đối tượng đáp ứng các điều kiện nhất định.
Không rà soát hồ sơ kế toán: Nếu chỉ cập nhật cách tính thuế mà không kiểm tra hóa đơn, chứng từ và dữ liệu liên quan, doanh nghiệp có thể vẫn gặp sai sót khi kê khai.
Không phân công người phụ trách: Khi không có người theo dõi và thời hạn thực hiện rõ ràng, doanh nghiệp dễ bỏ sót công việc cần điều chỉnh.
Tự ý sửa dữ liệu hoặc hóa đơn: Mọi điều chỉnh cần căn cứ vào quy định có liên quan và hồ sơ thực tế, không nên xử lý tùy tiện.
V. Checklist rà soát khi có chính sách thuế mới
Doanh nghiệp có thể sử dụng checklist sau để theo dõi công việc:
- Đã tìm và lưu văn bản chính thức.
- Đã xác định ngày hiệu lực và đối tượng áp dụng.
- Đã xác định nội dung ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp.
- Đã rà soát hóa đơn, chứng từ và dữ liệu kế toán liên quan.
- Đã kiểm tra cách kê khai, tính thuế và điều kiện miễn, giảm nếu có.
- Đã cập nhật quy trình nội bộ hoặc phần mềm khi cần thiết.
- Đã thông báo cho các bộ phận liên quan.
- Đã phân công người phụ trách và thời hạn hoàn thành.
- Đã kiểm tra kết quả thực hiện và lưu hồ sơ.
Checklist này là công cụ quản lý nội bộ, không thay thế danh mục hồ sơ bắt buộc theo từng văn bản pháp luật.
Jinyu – Đồng hành cùng doanh nghiệp trong công tác kế toán và thuế
Chính sách thuế thay đổi đòi hỏi doanh nghiệp không chỉ cập nhật thông tin mà còn phải xác định đúng tác động đến hoạt động thực tế. Việc kiểm tra văn bản, rà soát chứng từ và tổ chức quy trình thực hiện rõ ràng sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong công tác kế toán và quản lý nghĩa vụ thuế.
Công ty TNHH Dịch vụ Jinyu hỗ trợ doanh nghiệp trong công tác kế toán, hóa đơn, chứng từ và các công việc liên quan đến thuế theo phạm vi dịch vụ được thỏa thuận.
Nếu doanh nghiệp cần rà soát hồ sơ hoặc trao đổi về phương án tổ chức công tác kế toán phù hợp, hãy liên hệ Jinyu để được tư vấn theo nhu cầu thực tế.
Jinyu – Hóa đơn đúng, chứng từ đủ, sổ sách minh bạch, kế toán chủ động.
Nguồn tham khảo chính thống
- Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15
- Nghị định 141/2026/NĐ-CP
- Nghị quyết 43/2026/QH16
Lưu ý: Bài viết mang tính chất cung cấp thông tin tổng quan. Trước khi áp dụng một chính sách thuế cụ thể, doanh nghiệp cần kiểm tra văn bản gốc, điều kiện áp dụng và hướng dẫn liên quan tại thời điểm thực hiện.
Câu hỏi thường gặp
Nên ưu tiên văn bản chính thức trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, Bộ Tài chính và cơ quan thuế. Khi đọc thông tin tóm tắt, doanh nghiệp nên đối chiếu lại với văn bản gốc và các hướng dẫn có liên quan.
Không nhất thiết. Doanh nghiệp cần xác định nội dung mới ảnh hưởng đến nghiệp vụ, kỳ tính thuế và hồ sơ nào. Việc điều chỉnh cần dựa trên phạm vi quy định và tình trạng dữ liệu thực tế.
Doanh nghiệp nên kiểm tra văn bản gốc, hướng dẫn chính thức và trao đổi với cơ quan thuế hoặc người có chuyên môn phù hợp. Không nên tự áp dụng theo suy đoán khi quy định có điều kiện hoặc cách hiểu phức tạp.
Tùy phạm vi hợp đồng, đơn vị dịch vụ có thể hỗ trợ cập nhật quy định liên quan, rà soát hồ sơ và hướng dẫn thực hiện công việc kế toán, thuế. Doanh nghiệp nên thống nhất rõ trách nhiệm cập nhật, thời hạn thông báo và phạm vi hỗ trợ trong hợp đồng.
